राजवडी (इंदापूर)‌ उड्डाणपुल दुर्घटना

 कर्मयोगी कारखान्यासमोरील पुलाचा भाग कोसळला; एका कामगाराचा जागीच मृत्यू, एक गंभीर जखमी,संरक्षण भिंतीच बांधकामावेळी दुर्घटना, "कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे (मामा)यांची घटनास्थळी भेट"

 

इंदापूर प्रतिनिधी :- अंकुश भोसले 

राजवडी,इंदापूर (पुणे), ३० ऑक्टोबर २०२६ — पुणे-सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गावरील इंदापूर तालुक्यातील बिजवडी/राजवडी परिसरात शुक्रवारी सकाळी उड्डाणपुलाच्या बांधकामादरम्यान माती व डबराचा मोठा भराव अचानक कोसळला. या भीषण दुर्घटनेत दोन बांधकाम कामगार ढिगाऱ्याखाली दबले. त्यातील एका कामगाराचा जागीच दुर्दैवी मृत्यू झाला, तर दुसऱ्या जखमी कामगाराची सुटका करून त्याला इंदापूर उपजिल्हा रुग्णालयात दाखल करण्यात आले.

घटनेची माहिती मिळताच राज्याचे कृषिमंत्री दत्तात्रय (मामा) भरणे घटनास्थळी पोहोचले. त्यांनी बचावकार्य तातडीने पूर्ण करणे, जखमी कामगाराला सर्वोत्तम उपचार देणे, दुर्घटनेचे स्वरूप तपासणे आणि कामाच्या ठिकाणी सुरक्षा नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश संबंधित अधिकाऱ्यांना दिले. दोषी आढळल्यास त्यांच्यावर कारवाई होईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

राजवडी गावाजवळ पुणे-सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गालगत सर्व्हिस रस्त्याचे बांधकाम, महामार्ग रुंदीकरण आणि उड्डाणपुलाच्या भरावाचे काम सुरू होते. घटनेच्या वेळी ठिकाणी अनेक कामगार उपस्थित होते. काही कामगार चहा पिण्यासाठी बाजूला गेले असताना, उर्वरित कामगार बांधकामाच्या ठिकाणी काम करत होते. याच वेळी उड्डाणपुलाच्या भरावाचा माती व डबराचा ढिगारा अचानक कोसळला.

या कोसळण्यात काँक्रीटचे काम करत असलेले दोन परप्रांतीय कामगार ढिगाऱ्याखाली दबले. तिसऱ्या कामगाराने तत्काळ आसपास असलेल्या सहकाऱ्यांना घटनेची माहिती दिली. त्यानंतर स्थानिक नागरिकांच्या मदतीने बचावकार्याला सुरुवात झाली. पोकलेन व जेसीबीच्या साह्याने जखमी कामगाराची सुटका करण्यात आली; मात्र दुसऱ्या कामगाराचा ढिगाऱ्याखालीच दुर्दैवी मृत्यू झाला.

घटनेनंतर महामार्गावरील बांधकामस्थळावर एकच खळबळ उडाली. मातीचा ढिगारा कोसळल्याने कामाच्या ठिकाणी धूळ उडाली आणि जवळपास असलेल्या कामगारांमध्ये धास्ती पसरली. घटनेची माहिती मिळताच पोलीस, प्रशासन आणि बचाव तुकडी घटनास्थळी दाखल झाली.

मृत्यू झालेल्या कामगाराचे नाव मशरूबल/मशरफुल शेख असे असून तो पश्चिम बंगालमधील असल्याचे वृत्तांतांमध्ये नमूद आहे. जखमी झालेल्या कामगाराचे नाव नईम अख्तर असे आहे. दोघेही पश्चिम बंगालमधील रहिवासी असल्याचे सांगितले जाते.

जखमी कामगाराला तातडीने इंदापूर उपजिल्हा रुग्णालयात नेण्यात आले. त्याच्या उपचारांचा ताबा रुग्णालयाकडून घेतला जात आहे. त्याची प्रकृती अधिक तपासणीनंतरच स्पष्ट होईल, अशी प्राथमिक माहिती आहे.

मृत कामगाराच्या नातेवाईकांना घटनेची माहिती देण्यात येत असून, त्यांच्या आगमनानंतर पोस्टमॉर्टम व इतर कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे नियोजन प्रशासनाकडून केले जात आहे. दुर्घटनाग्रस्त कुटुंबाला आवश्यक ती मदत मिळावी, यासाठी प्रशासनाने संवेदनशीलतेने कार्य करावे, अशी अपेक्षा स्थानिकांकडून व्यक्त होत आहे.

घटनेची माहिती मिळताच कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी घटनास्थळी भेट देऊन पाहणी केली. त्यांनी बचावकार्याची प्रगती, जखमी कामगाराची स्थिती, भराव कोसळण्याची शक्य कारणे आणि बांधकामात सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी याबाबत अधिकाऱ्यांकडून सविस्तर माहिती घेतली.

या प्रसंगी तहसीलदार जीवन बनसोडे, पोलीस निरीक्षक विलास नाळे, नगराध्यक्ष भरत शहा, उपनगराध्यक्ष बाळासाहेब ढवळे, पंचायत समिती सदस्य दिलीप भिसे आदी प्रतिनिधींनी घटनास्थळी भेट दिली. बचावकार्य पूर्ण होईपर्यंत सर्व संबंधित यंत्रणांनी समन्वयाने काम करावे, असे निर्देश देण्यात आले.

मंत्री भरणे म्हणाले, “या दुर्घटनेतील जीवितहानी मनाला अतिशय वेदना देणारी आहे. मृत कामगाराला भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण करतो. त्यांच्या कुटुंबीयांच्या दुःखात मी सहभागी आहे. जखमी कामगाराला लवकरात लवकर बरे वाटावे, हीच प्रार्थना.”

त्यांनी असेही सांगितले की, घटनास्थळी बचावकार्य वेगाने पूर्ण करण्यासोबतच आवश्यक सुरक्षा उपाययोजनांची काटेकोर अंमलबजावणी करण्यात यावी. अशा दुर्घटना पुन्हा घडू नयेत यासाठी कामाच्या ठिकाणी कामगारांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देणे अत्यंत आवश्यक आहे.

घटनेची माहिती राज्याचे उपमुख्यमंत्री मा. सुनेत्रावहिनी अजित पवार यांनाही फोनवरून देण्यात आली. घटनास्थळावरील परिस्थिती, बचावकार्याची प्रगती आणि जखमी कामगाराच्या उपचारांबाबतची माहिती त्यांच्यापर्यंत पोहोचवण्यात आली.

प्रशासनाकडून दुर्घटनेचे स्वरूप, बांधकाम कंत्राटदाराची जबाबदारी, सुरक्षा व्यवस्था आणि भराव कोसळण्याची तांत्रिक कारणे यांची चौकशी करण्यात येणार असल्याचे सांगितले जाते. चौकशीत दोष आढळल्यास संबंधितांवर कारवाई होईल, असे मंत्री भरणे यांनी स्पष्ट केले.

सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर

महामार्गाच्या रुंदीकरण आणि उड्डाणपुलाच्या कामांदरम्यान कामगारांना सुरक्षित वातावरण देणे, भरावाची उंची व स्थिरता तपासणे, भिंतींची बांधणी योग्य पद्धतीने करणे आणि वाहतुकीचा ताण कमी करणे या बाबी पुन्हा महत्त्वाच्या ठरल्या आहेत.

स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, महामार्गावरील जड वाहतुकीमुळे भरावाला दाब व ताण पडत असल्याची शक्यता आहे. मात्र, भराव कोसळण्यामागील नेमके कारण काय हे तांत्रिक तपासणीनंतरच स्पष्ट होईल. त्यामुळे अंदाजबद्दल कारणे सांगण्याऐवजी अधिकृत चौकशीची वाट पाहणे आवश्यक आहे.

या दुर्घटनेने मोठ्या पायाभूत सुविधांच्या बांधकाम प्रकल्पांमध्ये कामगारांच्या सुरक्षिततेची व्यवस्था किती गंभीरपणे लागू होत आहे, हा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आणला आहे. बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांना हेल्मेट, सेफ्टी जॅकेट, योग्य प्रकारची भिंत व भरावाची रचना, तसेच आपत्कालीन बचाव व्यवस्था उपलब्ध असणे आवश्यक असते.

घटनेनंतर स्थानिक नागरिकांकडून बांधकामस्थळावरील सुरक्षा उपायांची तपासणी करण्याची मागणी उठली आहे. भराव कोसळण्यामागील कारण, बांधकाम कंत्राटदाराची जबाबदारी आणि सुरक्षा नियमांचे पालन याबाबत पारदर्शक चौकशी व्हावी, अशी मागणी केली जात आहे.

तसेच, जखमी कामगाराच्या उपचार खर्चाची जबाबदारी कोण घेणार, मृत कामगाराच्या कुटुंबाला मदत कशी मिळणार आणि भविष्यात अशा दुर्घटना टाळण्यासाठी कोणती यंत्रणा जबाबदार राहणार, याबाबत स्पष्ट निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

घटनेनंतर पोकलेन व जेसीबीच्या मदतीने बचावकार्य करण्यात आले. जखमी कामगाराची सुटका झाल्यानंतर त्याला तातडीने रुग्णालयात नेण्यात आले. मृत कामगाराचा मृतदेह घटनास्थळावरून बाहेर काढण्यात आला असून इंदापूर ग्रामीण रुग्णालयात नेण्यात आले आहे.

पोलीस व प्रशासन यांच्याकडून घटनेचा तपशील नोंदवण्यात येत आहे. बांधकाम कंत्राटदार, ठेकेदार आणि संबंधित अधिकाऱ्यांकडून सुरक्षा उपायांची माहिती मागितली जाणार असल्याचे सांगितले जाते. चौकशी पूर्ण झाल्यानंतर दोषी आढळल्यास कायदेशीर कारवाई होण्याची शक्यता आहे.

घटनेने बिजवडी व आसपासच्या परिसरात शोकाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. दूरस्थ राज्यातून जीविकेसाठी येथे काम करणाऱ्या कामगारांच्या कुटुंबांसमोर आकस्मिक संकट उभे राहिले आहे. जखमी कामगाराच्या उपचारांसाठी आणि मृत कामगाराच्या कुटुंबाच्या मदतीसाठी प्रशासनाने तातडीने पुढाकार घ्यावा, अशी मागणी स्थानिकांकडून केली जात आहे.

या दुर्घटनेने महामार्ग विस्तार प्रकल्पांमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देण्याची गरज पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. बांधकामाच्या प्रत्येक टप्प्यावर सुरक्षा तपासणी, कामगारांना प्रशिक्षण आणि आपत्कालीन तयारी यांची अंमलबजावणी केल्यासच अशा दुर्दैवी घटना टाळता येतील, असे मत जाणकारांकडून व्यक्त होत आहे.